image_pdfimage_print

21 stycznia 2018 roku o godz. 22.17 Stanowisko Kierowania Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w Sokółce otrzymało zgłoszenie o wycieku amoniaku z cysterny kolejowej w miejscowości Kuźnica.

Ze zgłoszenia wynikało, że zdarzenie zauważone zostało podczas prowadzonej odprawy składu pociągu składającego się z 32 wagonów na Kolejowym Przejściu Granicznym – do wycieku doszło na 3 cysternie od lokomotywy.

Na miejsce zdarzenia natychmiast zadysponowano 2 zastępy JRG Sokółka, 2 zastępy OSP Kuźnica, Specjalistyczną Grupę Ratownictwa Chemicznego poziomu C z JRG Białystok oraz samochód rozpoznawczo-ratowniczy z KP PSP w Sokółce z Zastępcą Komendanta Powiatowego PSP  Oficerem Operacyjnym Powiatu. Jednocześnie dyżurny Stanowiska Kierowania KP PSP polecił służbom PKP wstrzymanie ruchu pociągów oraz odłączenia zasilania w trakcji elektrycznej, powiadomił Komendanta Powiatowego PSP oraz Wójta Kuźnicy.

Po dojechaniu na miejsce zdarzenia zastępów OSP Kuźnica nie stwierdzono widocznych oznak wycieku – działania OSP polegały na wyznaczeniu 150 metrowej strefy bezpieczeństwa oraz ewakuacji wspólnie z Policją i Strażą Graniczną mieszkańców z budynków położonych w wyznaczonej strefie – ewakuowano łącznie 50 osób z 28 budynków mieszkalnych. W porozumieniu z Wójtem Kuźnicy uruchomione zostały miejsca zastępcze dla mieszkańców – część osób skierowano do budynku Gminnego Ośrodka Kultury i Sportu oraz remizy OSP, pozostałe osoby udały się prywatnymi pojazdami do rodzin. O zdarzeniu powiadomiono Starostę Sokólskiego, który wysłał na miejsce zdarzenia do wsparcia działań 3 pracowników Powiatowego Zespołu Zarządzania Kryzysowego.

Po przybyciu na miejsce zdarzenia zastępów JRG Sokółka wprowadzono ratowników w ubraniach gazoszczelnych do strefy zagrożenia w celu lokalizacji miejsca wycieku. Rota działająca w strefie zagrożenia po sprawdzeniu składu nie stwierdziła widocznych rozszczelnień. Po przybyciu na miejsce zdarzenia SGRChem Białystok dalsze działania polegały na wprowadzeniu  ratowników w ubraniach gazoszczelnych z miernikami do strefy zagrożenia w celu lokalizacji miejsca wycieku – podczas sprawdzania wskazanej cysterny przy użyciu detektorów gazu stwierdzono stężenie amoniaku występujące w bezpośrednim sąsiedztwie zaworu dennego, strefa zagrożenia nie przekraczała 30 – 50 cm. Na śrubie do awaryjnego otwierania zaworu dennego widoczne było zamrożenie, okresowo pojawiał się również niewielki wyciek fazy gazowej lub kropli fazy płynnej. Prowadzony stały monitoring nie wskazywał na możliwość powiększania się wycieku oraz strefy niebezpiecznych stężeń. W związku z powyższym w godzinach nocnych podjęto decyzję o zmniejszeniu strefy zagrożenia do 20 metrów oraz zabezpieczeniu strefy kurtynami wodnymi. Podjęto również decyzję o powrocie mieszkańców do domów z możliwością ponownej ewakuacji.

Jednocześnie uruchomiono I stopień pomocy w ramach SPOT (System Pomocy w Transporcie Materiałów Niebezpiecznych) – nawiązano kontakt telefoniczny ze specjalistą z Zakładów Azotowych „PUŁAWY” S.A. w Puławach, który przedstawił prawdopodobne przyczyny awarii oraz warianty dalszych działań. Jednym z wariantów możliwym do wykonania przez Państwową Straż Pożarną było zredukowanie ciśnienia w instalacji na odcinku zawór denny – zawory spustowe.  Po przygotowaniu i zabezpieczeniu terenu działań upuszczono około 1,5 kg fazy ciekłej amoniaku – działania okazały się nieskuteczne, na śrubie przy zaworze dennym ponownie zaczęły pojawiać się niewielkie wycieki amoniaku. Po ponownej konsultacji ze specjalistą ustalono, że mogło dojść do awarii zaworu dennego i jedyną metodą działań jest wypompowanie amoniaku do cysterny zastępczej – czynności te w warunkach pozazakładowych może wykonać jedynie Zakładowa Straż Pożarna z Zakładów Azotowych „PUŁAWY” S.A., która posiada technologię do przetłaczania ciekłego amoniaku w terenie niezurbanizowanym. Po przybyciu na miejsce zdarzenia Zakładowej Straży Pożarnej z Puław (woj. lubelskie)  i doraźnym uszczelnieniu wycieku podjęto decyzję o przetransportowaniu uszkodzonej cysterny w asyście jednostek ochrony przeciwpożarowej na bocznicę kolejową w Łosośnie Wielkiej, gm. Kuźnica. Po przybyciu na miejsce zdarzenia 2 zastępczych cystern z miejscowości Tarnów – Mościce (woj. małopolskie) przystąpiono do przepompowywania ponad 47 ton ciekłego amoniaku – operacja trwała ponad 5 godzin. Działania JOP z powiatów sokólskiego i białostockiego polegały na zabezpieczeniu w/w procesu (prowadzono stały monitoring wokół miejsca przeładunku, monitoring warunków meteorologicznych, zabezpieczenie gaśnicze prowadzonych działań).

Na miejsce zdarzenia przybyła Grupa Operacyjna KW PSP z Wojewódzkim Koordynatorem Ratownictwa Chemicznego, Komendant Powiatowy PSP w Sokółce oraz Zastępca Podlaskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP w Białymstoku.

W działaniach trwających  około 58 godzin udział brało 16 zastępów straży (łącznie 132 strażaków w systemie podmian), Policja, Straż Graniczna, Straż Ochrony Kolei, Służba Celna, Wojewódzka Inspekcja Ochrony Środowiska, przedstawiciele Wojewódzkiego Centrum Zarządzania Kryzysowego, Wicestarosta Sokólski oraz członkowie Powiatowego Zespołu Zarządzania Kryzysowego, Wójt Gminy Kuźnica z pracownikami ds. zarządzania kryzysowego, służby Polskich Kolei Państwowych (PKP PLK, PKP CARGO, PKP Energetyka).

Opracował: bryg. Dariusz Łukaszewicz, KP PSP Sokółka,

Zdjęcia: KP PSP Sokółka.